Elke tool in de markt zegt dat hij "AI search visibility tracking" doet. Dan krijg je een getal, zeg 43,19%, en het advies om daarmee naar de board te gaan. Gisteren, in de eerste sessie van onze webinarreeks, heb ik geprobeerd uit te leggen wat er achter dat getal zit, en waarom het eerlijke woord ervoor samplen is, geen tracking. Dit is de korte versie. Replay en slides staan onderaan.
Twee dingen die niemand weet
Bij Google hadden we twee dingen: de zoekopdracht en het volume. Bij AI search hebben we geen van beide.
We weten niet wat mensen prompten. Er is geen query-rapport, geen Search Console voor ChatGPT. De vraag ontstaat in de woorden van de koper, in een chatvenster dat wij niet zien.
En we weten niet hoe vaak. Promptvolume bestaat niet. Niemand publiceert hoe vaak een vraag aan ChatGPT, Gemini of Copilot wordt gesteld. Leveranciers die "promptvolumes" tonen, kopen paneldata van browserextensies, die de apps nooit zien. Een nuttig signaal. Geen telling.
Alles wat wij bouwen, werkt om die twee gaten heen.
Waar de klikken bleven
AI-invloed verstopt zich op twee manieren voor je analytics. Ten eerste is er vaak helemaal geen klik: de shortlist ontstaat in het antwoord, en de interface nodigt niet uit om weg te gaan. Mensen lezen, beslissen, en googelen daarna het merk of typen de URL in. Dat verschijnt als organisch merkverkeer of Direct, nooit als AI.
Ten tweede: als er wel geklikt wordt, overleeft het label vaak niet. De ChatGPT-app op iOS geeft de link door aan de browser en onderweg vallen referrer en UTM weg. En soms breekt de leverancier het zelf: ongeveer een week in oktober voegde ChatGPT geen UTM-parameter meer toe aan uitgaande links, en zagen sites hun ChatGPT-sessies in GA4 ruwweg halveren terwijl Direct steeg. De bezoeken verdwenen niet. Het label wel.
De maatstaf die wij hanteren is wat Simone De Palma op BrightonSEO op een slide zette: AI visibility meten gaat niet om perfecte attributie, maar om richting.
Wat een sample is
Dit is wat de tools echt doen. Je geeft ze een panel met prompts. Een headless browser, uitgelogd, zonder geschiedenis en zonder abonnement, typt elke prompt in de engine vanaf een gekozen locatie, en herhaalt dat elke dag. De tool leest het antwoord en noteert of je genoemd, geciteerd, aanbevolen of met een kanttekening gepresenteerd wordt.
Dat is een sample. Het is niet wat een ingelogde gebruiker ziet. Het is het standaardantwoord van de engine: het dichtst bij een publieke nulmeting dat er bestaat, en niets meer.
Twee gevolgen. Eén antwoord bewijst niets: op een van onze klantprompts noemde een engine het merk in 2 van 14 dagelijkse runs, en de shortlist van concurrenten veranderde bijna elke dag. Een mention rate van 14% is informatie; één screenshot is een anekdote. En samplen vertelt je wie genoemd wordt en hoe je beschreven wordt, maar niet hoeveel mensen het vroegen, wat ze daarna deden, of wat een gepersonaliseerd antwoord zei.
De AI Influence Funnel: vier lagen
Samplen is één laag van vier.
- Machine Access. Kunnen de engines je bereiken en lezen? Lees de ruwe serverlogs, niet de analytics. Onderscheid drie soorten crawlers: trainingsbots (GPTBot, ClaudeBot), indexbouwers (OAI-SearchBot, Bingbot, Applebot) en de live-search fetchers die bepalen of je vandaag geciteerd wordt (ChatGPT-User, Perplexity-User). Verifieer elk verzoek tegen de gepubliceerde IP-lijsten; op één klantsite overschatte tellen op user agent alleen de crawl van OpenAI met een factor drie.
- Model Visibility. Het gesamplede panel, gelezen via zes metrics: mention rate, citation rate en share of voice voor de as Visibility; positie, sentiment en accuraatheid voor de as Representation. Zet die twee tegen elkaar uit en je krijgt vier kwadranten: Invisible Brand, Hidden Expert, Misrepresented Brand, Category Leader.
- Traffic. AI-assistenten als kanaalgroep in GA4. Bouw hem, lees hem wekelijks naast Direct, en presenteer hem nooit als het volledige beeld. Dit is de laag die in oktober brak.
- Surveys en gesprekken. Eén enquêteveld ("Waar hoorde je voor het eerst van ons?" met AI-assistenten als optie), één CRM-veld dat sales invult, en tien klantinterviews per kwartaal. Dit is de laag die een tagging-bug overleeft.
De pijlen tussen de lagen zijn de correlatieanalyses: worden de pagina's die de crawlers ophalen de pagina's die de engines citeren? Zie je een beweging in share of voice een paar weken later terug in AI-referrals? Kloppen de GA4-sessies met wat kopers zelf rapporteren?
Expected Prompt Behaviour
Als er geen promptvolume is, hoe kies je dan de prompts om te samplen? Niet door te brainstormen. Wij leiden wat we Expected Prompt Behaviour noemen af uit zeven echte vraagsignalen: keyword research over organisch en betaald, Google Search Console-queries, People Also Ask, de grounding queries van Bing (ChatGPT zoekt via Bing), Reddit- en forumthreads, reviewplatforms en transcripties van salesgesprekken. Minen, vertalen naar gespreksvorm, taggen op funnelfase en persona, ontdubbelen, scoren met de demand proxy naast de score, selecteren op dekkingsregels in plaats van top-N, en het panel bevriezen als versie zodat maand drie vergelijkbaar is met maand één.
Per klant draaien we vier panels. Informationele prompts, maandelijks, om te leren welke bronnen de engines in de categorie vertrouwen. Commerciële prompts, dagelijks, de geldfase en het enige panel waar we vechten om te winnen. Merkprompts, wekelijks, om accuraatheid en sentiment te controleren. Competitieve prompts, wekelijks, om te zien wie wint in een directe vergelijking en waarom. Eén panel om te winnen, drie om van te leren.
Replay, slides en wat volgt
De volledige sessie staat op YouTube: bekijk de replay van webinar 1. De slides staan hier: download de PDF. De scorecard van één pagina, vier lagen en wat je in elke laag meet, zit in de replay-mail aan iedereen die zich registreerde.
Sessie 2, Engineer: content, technische signalen en autoriteit, is dinsdag 27 oktober om 11:00 Amsterdamse tijd op LinkedIn Live. Sessie 3, ChatGPT Ads, een masterclass, volgt op 3 november. Registreren voor beide: promptmarketing.com/webinars.
Wil je weten waar je eigen merk vandaag staat? De gratis GEO Audit is de eerste meting. Voor een echt gesampled panel en de zes metrics over negen engines is er onze Understand-dienst, vanaf EUR 2.000 per maand.
